May Problema sa Langis ang Pilipinas

Sa tuwing tumataas ang presyo ng gasolina, lagi nating naririnig ang parehong paliwanag.

Tumaas daw ang presyo ng langis sa mundo.
May krisis daw sa Middle East.
Mahina daw ang piso.

Pero may isang bagay na madalas hindi sinasabi sa taumbayan.

Malaki ang bahagi ng buwis sa presyo ng gasolina na binabayaran ng mga Pilipino.

Ayon sa mga ulat sa ekonomiya, humigit kumulang isang katlo o halos 30% ng pagtaas ng presyo ng diesel noon ay galing sa excise tax at VAT sa ilalim ng TRAIN Law.

Ibig sabihin, sa bawat litro ng gasolina o diesel na binibili ng Pilipino, malaking bahagi nito ay hindi napupunta sa langis mismo kundi sa gobyerno.

Paano Binubuwisan ang Langis

Sa ilalim ng TRAIN Law (Republic Act 10963), may direktang buwis ang bawat litro ng fuel:

  • ₱10 kada litro sa gasolina

  • ₱6 kada litro sa diesel

  • ₱5 kada litro sa kerosene

  • ₱3 kada kilo sa LPG

Bukod pa dito, may 12% VAT na ipinapataw pa sa presyo kasama ang excise tax.

Ibig sabihin:

  1. May excise tax muna

  2. Tapos papatungan pa ng VAT

Kaya lumalaki ang bahagi ng buwis sa bawat litro ng fuel.

Kung May Buwis, Bakit Walang Paghahanda

Kung halos 30% ng presyo ng gasolina ay buwis, dapat may malinaw na tanong ang taumbayan.

Nasaan napupunta ang perang iyon?

Kung may krisis sa langis
Kung may shortage
Kung may problema sa supply

Bakit tila walang sapat na paghahanda?

Ang Department of Energy (DOE) ang pangunahing ahensya na dapat nagbabantay sa seguridad ng enerhiya ng bansa.

Kung may krisis na paparating, dapat may:

  • Strategic reserves

  • Emergency plans

  • Diversification ng energy sources

  • Malinaw na contingency plans

Kung wala ang mga ito, malinaw na may nagkulang.

Panukalang Solusyon ng mga Nasyonalista

Kung tunay na nais nating magkaroon ng pamahalaang may pananagutan, dapat simple ang sistema.

Isang konkretong panukala:

Lahat ng buwis sa enerhiya ay dapat direktang mapunta sa Department of Energy.

Hindi na dadaan sa:

  • Kongreso

  • Senado

  • Mga pork barrel

  • Mga proyekto na walang kinalaman sa enerhiya

Kung sa DOE mismo mapupunta ang pondo:

Wala na silang dahilan para sabihing kulang ang budget.

At kung magkulang pa rin sila sa paghahanda, malinaw kung sino ang mananagot.

Pananagutan ng Pamahalaan

Ang enerhiya ay hindi simpleng produkto.

Ito ang nagpapatakbo sa:

  • transportasyon

  • pagkain

  • industriya

  • ekonomiya

Kapag nagkaroon ng krisis sa langis, hindi lang presyo ng gasolina ang tumataas.

Tumataas din ang presyo ng:

  • pagkain

  • pamasahe

  • produksyon

  • bilihin

Sa huli, ang naghihirap ay ang ordinaryong Pilipino.

Kung may kapalpakan, dapat may pananagutan.

Hindi puwedeng puro imbestigasyon lang na walang resulta.

Panawagan

Ang bansa ay nangangailangan ng pamahalaang:

may kakayahan
may paghahanda
at higit sa lahat
may pananagutan

Kung ang buwis ay kinukuha sa mamamayan, ang serbisyo at seguridad ay dapat ibalik sa mamamayan.

Hindi pwedeng ang buwis ay sigurado
pero ang pananagutan ay wala.

Sources

  1. Philstar – Fuel tax share in price adjustments (TRAIN Law impact)
    https://www.philstar.com/headlines/2018/10/05/1857469/pcci-backs-calls-suspend-fuel-tax-hike

  2. Philstar – Excise tax rates on petroleum products
    https://www.philstar.com/headlines/2021/10/29/2137571/house-leader-pushes-4-year-suspension-excise-tax-fuel

  3. GMA News – VAT imposed on fuel on top of excise tax
    https://www.gmanetwork.com/news/money/economy/701196/laban-konsymer-questions-12-vat-on-fuel-products-on-top-of-train-excise-tax/story/