Alam mo ba yung pakiramdam na parang malaya ka… pero may humihila sa’yo pabalik?

Ganun ang sitwasyon ng maraming developing nations. Kasama na ang Pilipinas.

Hindi na tayo sinasakop ng barko at kanyon. Wala nang gobernador-heneral na Kastila. Wala nang direktang kolonyal na watawat. Pero may mga institusyon na tahimik na nakaupo sa likod ng mga desisyon ng gobyerno natin.

Ang tawag sa kanila?
International Monetary Fund at World Bank.

Sa papel, sila ang “tagatulong.” Sa realidad, madalas sila ang nagpapautang na may kapalit na kondisyon.

Pautang at ang kapalit

Ganito yan.

Kapag ang isang bansa tulad ng Pilipinas ay may krisis sa ekonomiya, kulang sa dolyar, bagsak ang piso, mataas ang utang, sino ang tinatakbuhan?

IMF. World Bank.

Magpapautang sila. Pero hindi ito simpleng “bayaran mo pag may pera ka na.”

May kasamang kondisyon.

Tinatawag nila itong “structural adjustments.”

Magandang pakinggan. Pero ano ang ibig sabihin?

• Bawasan ang social spending
• I-privatize ang government assets
• Taasan ang buwis
• Bawasan ang subsidiya
• Buksan ang merkado sa foreign investors

Parang may checklist sila kung paano dapat patakbuhin ang ekonomiya mo.

Tanong: kung may ibang institusyon ang nagdidikta kung paano ka mag-budget, gaano ka talaga kalaya?

Naalala mo ba ang 1980s?

Noong panahon ni Ferdinand Marcos, lumobo ang utang ng Pilipinas. Pumasok tayo sa matinding debt crisis.

Sino ang sumalo? IMF at World Bank.

Pero kapalit ng tulong, pinasunod tayo sa kanilang economic reforms.

Resulta?

• Pagbenta ng government assets
• Pag-privatize ng utilities
• Pagtaas ng presyo ng serbisyo
• Mas malalim na pag-asa sa foreign capital

Hindi ko sinasabing sila lang ang may kasalanan. May sariling pagkakamali ang mga lider natin. Pero hindi rin pwedeng ipikit ang mata sa impluwensya ng mga global institutions na ito.

Development o Dependence?

Sinasabi nila: “We promote development.”

Pero bakit maraming bansang dekada nang nangungutang sa kanila ay nananatiling mahirap?

Bakit paulit-ulit ang cycle?

  1. Mangutang

  2. Sumunod sa kondisyon

  3. Magbayad ng utang

  4. Mangutang ulit

Parang treadmill na hindi ka umaabante.

Ang masakit pa, kadalasan ang mga patakaran nila ay pabor sa malalaking banyagang korporasyon.

Buksan ang merkado.

Tanggalin ang proteksyon sa lokal na industriya.

Hayaan ang imports.

Ang tanong: paano lalago ang sariling industriya kung binabaha ng imported goods ang merkado?

Invisible Chains

Hindi ito kadena na bakal.

Hindi ito nakikita.

  1. Ito ay utang.
  2. Ito ay policy conditions.
  3. Ito ay global credit ratings.

Kapag hindi ka sumunod, bababa ang rating mo. Tatakasan ka ng investors. Hihina ang currency mo.

So susunod ka.

Hindi dahil gusto mo. Kundi dahil wala kang choice.

Yan ang modernong anyo ng kontrol.

Pero Huwag Tayong Magpaka-Biktima

May agency pa rin tayo bilang bansa.

Hindi robot ang gobyerno natin.

Ang problema, madalas mas pinipili ng mga lider ang short-term stability kaysa long-term independence.

Mas madaling mangutang kaysa magpatupad ng mahirap na reporma para palakasin ang lokal na produksyon.

Mas madaling umasa sa foreign capital kaysa mag-invest sa sariling industriya.

Ano ang Tunay na Kalayaan?

Hindi lang ito tungkol sa watawat.

Hindi lang ito tungkol sa pagiging sovereign sa papel.

Tunay na kalayaan ay:

• May sariling matatag na industriya
• Hindi umaasa sa utang para umandar ang gobyerno
• Kayang magdesisyon nang hindi nanginginig sa credit rating agencies
• May ekonomiyang nakasentro sa interes ng mamamayan

Hangga’t ang badyet natin ay nakatali sa utang, at ang polisiya natin ay nakaayon sa kondisyon ng nagpapautang, mahirap sabihing ganap tayong malaya.

Huling Tanong

Ang IMF at World Bank ba ay puro masama?

Hindi rin.

May mga proyektong nakatulong. May mga programang nakapagpatatag ng ekonomiya sa panahon ng krisis.

Pero bilang mga Pilipino, kailangan nating maging mulat.

Hindi lahat ng tulong ay walang kapalit.

At kung hindi tayo magiging maingat, ang tulong ay maaaring maging tanikala.

Hindi na tayo sakop ng kanyon.

Pero tanong ko sa’yo, kababayan:

Malaya ba talaga tayo kung ang ating ekonomiya ay laging may nakasabit na utang na may kondisyon?

Ang tunay na laban ngayon ay hindi sa digmaan.

Ito ay sa ekonomiya.

At ang kalayaan, hindi ito binibigay.

Ito ay ipinaglalaban.